เจ้าของงานไม่จ่ายค่างวด ผู้รับเหมาฟ้องได้ภายในกี่ปี
ค่าจ้างก่อสร้างมีอายุความ 2 ปี หรือ 5 ปีถ้าเป็นงานเพื่อกิจการของผู้ว่าจ้าง นับแยกตามงวดจากวันที่ถึงกำหนดจ่าย การรับสภาพหนี้ทำให้นับใหม่ พร้อมเรื่องหยุดงาน งานเพิ่ม ดอกเบี้ย และศาลที่ต้องฟ้อง

คำตอบสั้น: ผู้รับเหมาที่ฟ้องเรียกค่าจ้างก่อสร้าง โดยทั่วไปมีอายุความ 2 ปี แต่ถ้างานนั้นทำเพื่อกิจการของผู้ว่าจ้างเอง เช่น รับเหมาช่วงจากผู้รับเหมาหลัก หรือสร้างอาคารที่ผู้ว่าจ้างใช้ทำธุรกิจ อายุความเป็น 5 ปี นับจากวันที่ค่างวดนั้นถึงกำหนดจ่าย ถ้าเจ้าของงานทำหนังสือรับว่ายังค้าง หรือจ่ายมาบางส่วน อายุความเริ่มนับใหม่
ส่งสัญญาและใบส่งมอบงานให้ทนายดูทาง LINE
อายุความ 2 ปี หรือ 5 ปี
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/34 (1) ให้ผู้ประกอบการค้า ผู้ประกอบหัตถกรรม หรือช่างฝีมือ ที่เรียก “ค่าการงานที่ได้ทำ” มีอายุความ (ระยะเวลาที่กฎหมายให้ฟ้องได้) 2 ปี เว้นแต่เป็นงานที่ทำเพื่อกิจการของลูกหนี้เอง กรณีนั้นอายุความเป็น 5 ปี (มาตรา 193/33 (5))
- 2 ปี: เช่น สร้างหรือต่อเติมบ้านให้เจ้าของอยู่เอง
- 5 ปี: งานที่ผู้ว่าจ้างนำไปใช้ในธุรกิจของตน เช่น ผู้รับเหมาหลักจ้างช่วงให้มุงหลังคาอาคารที่ตนรับเหมามา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าอายุความ 5 ปี (ฎีกาที่ 5201/2549) หรือสร้างอาคารที่ผู้ว่าจ้างใช้ค้าขายหรือให้เช่า
เส้นแบ่งระหว่าง 2 ปีกับ 5 ปีขึ้นกับข้อเท็จจริงว่าผู้ว่าจ้างนำงานไปใช้ทำอะไร ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถือกำหนด 2 ปีไว้ก่อน
เงินประกันผลงาน (retention) ที่ถูกหักไว้จากค่างวด เป็นคนละเรื่องกับค่าจ้าง อ่านเงินประกันผลงาน เรียกคืนเมื่อไร
เริ่มนับอายุความเมื่อไร
อายุความเริ่มนับตั้งแต่วันที่เรียกเงินได้ (มาตรา 193/12) ค่าจ้างต้องจ่ายเมื่อรับมอบงาน ถ้าสัญญาแบ่งงานและค่าจ้างเป็นงวด ต้องจ่ายค่าจ้างของงวดนั้นเมื่อรับมอบงานงวดนั้น (มาตรา 602)
- ค่างวดแต่ละงวดจึงมีวันเริ่มนับของตัวเอง งวดแรก ๆ อาจใกล้ขาดอายุความก่อนงวดหลัง
- ถ้าสัญญาเขียนว่าจ่ายภายในกี่วันหลังส่งใบแจ้งหนี้หรือหลังตรวจรับ ให้นับจากวันครบกำหนดนั้น ศาลฎีกาเคยนับอายุความจากวันครบกำหนดชำระเงินหลังส่งมอบงานงวดสุดท้าย (ฎีกาที่ 5201/2549)
- เก็บใบส่งมอบงานและใบตรวจรับงานทุกงวดไว้ เพราะเป็นหลักฐานว่าเงินถึงกำหนดจ่ายวันไหน
ทำอย่างไรให้อายุความเริ่มนับใหม่
อายุความสะดุดหยุดลง เมื่อเจ้าของงานรับสภาพหนี้ (ยอมรับว่ายังเป็นหนี้) ต่อผู้รับเหมา เช่น (มาตรา 193/14 (1))
- ทำหนังสือรับว่ายังค้างค่าจ้างเท่าไร
- จ่ายเงินมาบางส่วน หรือจ่ายดอกเบี้ย
- ให้ประกัน หรือทำการใดที่แสดงชัดว่ายอมรับหนี้
เมื่ออายุความสะดุดหยุดลง เวลาที่ผ่านมาไม่นับ ให้เริ่มนับอายุความใหม่ (มาตรา 193/15) ข้อควรระวัง: การส่งหนังสือทวงถามอย่างเดียวไม่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ถ้าใกล้ครบกำหนดแล้วยังตกลงกันไม่ได้ ต้องฟ้องคดี
เจ้าของงานไม่จ่ายค่างวด หยุดงานได้ไหม
สัญญารับเหมาเป็นสัญญาต่างตอบแทน (ต่างฝ่ายต่างมีหน้าที่ต่อกัน) มาตรา 369 ให้คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ยอมชำระหนี้ของตนจนกว่าอีกฝ่ายจะชำระหนี้ได้ แต่ใช้ได้เฉพาะเมื่อหนี้ของอีกฝ่ายถึงกำหนดแล้ว ในทางปฏิบัติ
- ตรวจให้แน่ว่าค่างวดนั้นถึงกำหนดจ่ายจริงตามสัญญา และงานงวดนั้นส่งมอบครบแล้ว
- ถ้างานงวดนั้นมีความชำรุด เจ้าของงานมีสิทธิยึดหน่วงค่าจ้างไว้ได้จนกว่าจะแก้ไข (มาตรา 599) แต่หน่วงได้เพียงพอสมควรกับความเสียหายจากงานที่ชำรุด ไม่ใช่ไม่จ่ายเลยทั้งหมด (ฎีกาที่ 7088/2561)
- ก่อนหยุดงาน ควรมีหนังสือแจ้งเจ้าของงานว่าค้างค่างวดใด จำนวนเท่าไร และจะหยุดงานจนกว่าจะได้รับเงิน ถ้าหยุดเฉย ๆ อาจถูกกล่าวหาว่าทิ้งงาน
- ถ้าต้องการเลิกสัญญา ต้องบอกกล่าวให้จ่ายภายในเวลาที่สมควรก่อน ถ้ายังไม่จ่ายจึงบอกเลิกสัญญาได้ (มาตรา 387)
งานเพิ่มนอกสัญญา เรียกเงินได้ไหม
งานเพิ่มไม่ได้รวมอยู่ในราคาเดิมโดยอัตโนมัติ ผู้รับเหมาต้องพิสูจน์ว่าเจ้าของงานสั่งหรือตกลงให้ทำ ศาลฎีกาเคยให้ผู้ว่าจ้างจ่ายค่าวัสดุและค่าแรงงานเพิ่ม แม้สั่งด้วยวาจา เพราะมีพยานว่าวิศวกรควบคุมงานได้ตรวจและลงชื่อย่อในรายการวัสดุไว้ และฝ่ายผู้ว่าจ้างไม่มีพยานหักล้าง และเมื่อสร้างเสร็จและส่งมอบงานแล้ว ผู้ว่าจ้างต้องจ่ายในเวลารับมอบงานโดยไม่ต้องทวงถามอีก (ฎีกาที่ 1383/2553)
ทางที่ปลอดภัยคือ ทำใบสั่งงานเพิ่มหรือบันทึกแนบท้ายสัญญาที่ระบุรายการและราคา ให้เจ้าของงานลงชื่อก่อนลงมือทำ อย่างน้อยควรมีข้อความแชทที่ยืนยันรายการและราคาไว้
ดอกเบี้ย และศาลที่ต้องฟ้อง
- ดอกเบี้ยผิดนัด: ถ้าสัญญาไม่ได้กำหนดอัตราไว้ ปัจจุบันคิดได้ร้อยละ 5 ต่อปี (มาตรา 224 และมาตรา 7) ถ้าสัญญากำหนดวันจ่ายไว้แน่นอนตามปฏิทิน เจ้าของงานผิดนัดทันทีเมื่อเลยวันนั้น ถ้าไม่ได้กำหนดวันไว้ ต้องทวงถามก่อน (มาตรา 204)
- ฟ้องเจ้าของบ้านที่สร้างอยู่เอง: ถ้าผู้รับเหมารับงานเป็นอาชีพ เรื่องนี้อาจเป็นคดีผู้บริโภค ผู้รับเหมาต้องฟ้องที่ศาลที่เจ้าของบ้านมีภูมิลำเนา (ที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน) เพียงแห่งเดียว (พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 มาตรา 17)
- คดีทั่วไป: ฟ้องได้ที่ศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนา หรือศาลที่มูลคดีเกิด เช่น สถานที่ทำสัญญา ควรให้ทนายความตรวจว่าศาลใดมีเขตอำนาจ
ควรทำอะไรตอนนี้
- ทำตารางค่างวดที่ค้าง แต่ละงวดส่งมอบวันไหน ถึงกำหนดจ่ายวันไหน และจ่ายมาแล้วเท่าไร เพื่อดูว่างวดไหนใกล้ขาดอายุความ
- รวบรวมหลักฐาน สัญญา ใบเสนอราคา ใบส่งมอบงาน ใบตรวจรับ ใบสั่งงานเพิ่ม รูปหน้างาน และแชทที่ตกลงกัน
- ทวงถามเป็นหนังสือ ระบุยอดและกำหนดเวลาจ่าย ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ ทำหนังสือทวงถามให้ชำระหนี้แบบออนไลน์ได้
- ถ้าเจ้าของงานยอมรับยอด ขอให้ทำหนังสือรับสภาพหนี้ เพื่อให้อายุความเริ่มนับใหม่
- อย่าหยุดงานหรือขนเครื่องมือออกโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือ และให้ทนายความตรวจก่อนว่าเรามีสิทธิหยุดงานหรือเลิกสัญญาแล้วหรือยัง
ให้ทนายช่วยดูเรื่องรับเหมาของคุณ →
บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาสำหรับคดีใดคดีหนึ่ง ผลของแต่ละเรื่องขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและเอกสาร ควรปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจ


