เงินประกันผลงาน (retention) เรียกคืนเมื่อไร
เงินประกันผลงานคืนตามที่สัญญากำหนด มักเมื่อพ้นระยะรับประกัน เจ้าของงานหน่วงไว้ได้พอสมควรกับความเสียหายจากงานชำรุด และการฟ้องเรียกคืนไม่ใช้อายุความ 2 ปีของค่าจ้าง

คำตอบสั้น: กฎหมายไม่ได้กำหนดเรื่องเงินประกันผลงานไว้โดยตรง วันที่ต้องคืนจึงเป็นไปตามสัญญา ส่วนใหญ่คืนเมื่อพ้นระยะรับประกันผลงาน ถ้างานไม่มีความชำรุดค้างอยู่และสัญญาไม่ได้ให้สิทธิหักไว้ เจ้าของงานต้องคืน ถ้ามีความชำรุด เจ้าของงานหน่วงไว้ได้เพียงพอสมควรกับความเสียหาย ไม่ใช่ริบไว้ทั้งหมด
ส่งสัญญาและใบตรวจรับงานให้ทนายดูทาง LINE
เงินประกันผลงานคืออะไร
เงินประกันผลงาน (retention) คือเงินส่วนหนึ่งที่เจ้าของงานหักไว้จากค่างวดแต่ละงวด เช่น ร้อยละ 5 หรือร้อยละ 10 ตามที่สัญญากำหนด เพื่อเป็นหลักประกันว่าถ้างานชำรุดหลังส่งมอบ ผู้รับเหมาจะกลับมาแก้ไข เงินนี้ยังเป็นสิทธิของผู้รับเหมา เจ้าของงานเพียงถือไว้เป็นประกัน
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่มีมาตราที่พูดถึงเงินประกันผลงานโดยตรง สิทธิและหน้าที่ของทั้งสองฝ่ายจึงมาจากข้อสัญญาเป็นหลัก ประกอบกับหลักทั่วไปเรื่องจ้างทำของ
คืนเมื่อไร
ดูข้อสัญญาเรื่องเงินประกันผลงานเป็นอันดับแรก รูปแบบที่พบบ่อย เช่น
- คืนเมื่อครบระยะรับประกันผลงาน เช่น 1 ปีหรือ 2 ปีนับแต่รับมอบงานงวดสุดท้าย
- คืนภายในกี่วันหลังพ้นระยะรับประกัน และไม่มีความชำรุดค้างอยู่
- คืนก่อนกำหนด ถ้าผู้รับเหมานำหนังสือค้ำประกันของธนาคารมาวางแทน (ถ้าสัญญาให้ทำได้)
ถ้าสัญญาไม่ได้เขียนวันคืนไว้ชัด ต้องตีความจากข้อสัญญาทั้งฉบับและข้อเท็จจริงของงาน กรณีนี้ควรให้ทนายความอ่านสัญญาก่อนทวงถาม
เจ้าของงานหักหรือไม่คืนได้ในกรณีไหน
- งานชำรุดและผู้รับเหมายังไม่แก้: เจ้าของงานยึดหน่วงค่าจ้างไว้ได้จนกว่าจะแก้ไขหรือให้ประกันที่สมควร (มาตรา 599) แต่ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยว่าหน่วงไว้ได้เพียงพอสมควรกับความเสียหายจากงานที่ชำรุด ส่วนที่เกินต้องจ่าย (ฎีกาที่ 7088/2561)
- สัญญาให้หักค่าปรับหรือค่าเสียหายจากเงินประกันผลงาน: ถ้าผู้รับเหมาผิดสัญญาจริง เช่น ส่งงานล่าช้าหรือทิ้งงาน เจ้าของงานหักตามสัญญาได้ แต่ถ้าค่าปรับสูงเกินส่วน ผู้รับเหมาขอให้ศาลลดได้ ตราบใดที่ยังไม่ได้ยอมจ่าย (อ่านค่าปรับรายวันสูงเกินไป ศาลลดได้ไหม)
- ผู้รับเหมาไม่ได้ผิดสัญญา และไม่มีความชำรุดค้างอยู่: เจ้าของงานไม่มีเหตุยึดเงินไว้ เมื่อถึงกำหนดคืนตามสัญญา ต้องคืน
ข้ออ้างว่า “งานมีปัญหา” ต้องเป็นความชำรุดที่มีอยู่จริง และเจ้าของงานควรแจ้งให้ผู้รับเหมาเข้าแก้ไขภายในระยะรับประกัน ถ้าแจ้งเป็นหนังสือแล้วผู้รับเหมาไม่มาแก้ เจ้าของงานก็มีเหตุหักค่าซ่อมตามจริง
ฟ้องเรียกคืนได้ภายในกี่ปี
ค่าจ้างก่อสร้างโดยทั่วไปมีอายุความ (ระยะเวลาที่กฎหมายให้ฟ้องได้) 2 ปี (มาตรา 193/34 (1)) แต่เงินประกันผลงานต่างจากค่าจ้าง เพราะคู่สัญญาตั้งใจให้เป็นหลักประกันความเสียหาย มีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาว่าเงินประกันผลงานไม่ใช่ค่าจ้าง จึงไม่อยู่ในอายุความ 2 ปี และอาจใช้อายุความทั่วไป 10 ปี (มาตรา 193/30) โดยเริ่มนับเมื่อเงินถึงกำหนดคืนตามสัญญา (มาตรา 193/12)
แม้กฎหมายให้เวลานาน ก็ไม่ควรรอ เพราะยิ่งช้า ยิ่งพิสูจน์ยากว่างานไม่มีความชำรุด และค่าจ้างงวดที่ยังค้างอยู่ด้วยกันอาจขาดอายุความ 2 ปีไปก่อน (อ่านเจ้าของงานไม่จ่ายค่างวด ผู้รับเหมาฟ้องได้ภายในกี่ปี)
ดอกเบี้ยเมื่อคืนช้า
ถ้าถึงกำหนดคืนแล้วเจ้าของงานไม่คืน เจ้าของงานผิดนัด ผู้รับเหมาเรียกดอกเบี้ยผิดนัดได้ ถ้าสัญญาไม่ได้กำหนดอัตราไว้ ปัจจุบันร้อยละ 5 ต่อปี (มาตรา 224 และมาตรา 7) ถ้าสัญญากำหนดวันคืนไว้แน่นอนตามปฏิทิน ผิดนัดทันทีเมื่อเลยวันนั้น ถ้าไม่ได้กำหนดวันไว้ ต้องทวงถามก่อน (มาตรา 204)
ควรทำอะไรตอนนี้
- หาข้อสัญญาเรื่องเงินประกันผลงาน หักร้อยละเท่าไร คืนเมื่อไร มีเงื่อนไขอะไร และให้หักค่าปรับจากเงินนี้ได้หรือไม่
- รวมยอดเงินประกันที่ถูกหัก จากใบแจ้งหนี้หรือหลักฐานการรับเงินแต่ละงวด
- เก็บหลักฐานว่างานไม่มีความชำรุดค้าง เช่น ใบตรวจรับงาน รูปถ่ายวันส่งมอบ และหลักฐานว่าได้แก้ไขจุดที่เคยถูกแจ้งแล้ว
- ทวงถามเป็นหนังสือเมื่อถึงกำหนดคืน ระบุยอดและกำหนดเวลาคืน ทำหนังสือทวงคืนเงินประกันแบบออนไลน์ได้
- ถ้าเจ้าของงานอ้างว่างานชำรุดหรือหักค่าปรับ ขอรายละเอียดเป็นหนังสือ และโต้แย้งเป็นหนังสือถ้าไม่เห็นด้วย แล้วให้ทนายความตรวจก่อนรับเงินส่วนที่เหลือ
ให้ทนายช่วยดูเรื่องรับเหมาของคุณ →
บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาสำหรับคดีใดคดีหนึ่ง ผลของแต่ละเรื่องขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและเอกสาร ควรปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจ


