แพ่ง

เงินประกันผลงาน (retention) เรียกคืนเมื่อไร

เงินประกันผลงานคืนตามที่สัญญากำหนด มักเมื่อพ้นระยะรับประกัน เจ้าของงานหน่วงไว้ได้พอสมควรกับความเสียหายจากงานชำรุด และการฟ้องเรียกคืนไม่ใช้อายุความ 2 ปีของค่าจ้าง

โดย ทีมทนายความ ทนายโซเชียล··อ่าน 4 นาที
เงินประกันผลงาน (retention) เรียกคืนเมื่อไร

คำตอบสั้น: กฎหมายไม่ได้กำหนดเรื่องเงินประกันผลงานไว้โดยตรง วันที่ต้องคืนจึงเป็นไปตามสัญญา ส่วนใหญ่คืนเมื่อพ้นระยะรับประกันผลงาน ถ้างานไม่มีความชำรุดค้างอยู่และสัญญาไม่ได้ให้สิทธิหักไว้ เจ้าของงานต้องคืน ถ้ามีความชำรุด เจ้าของงานหน่วงไว้ได้เพียงพอสมควรกับความเสียหาย ไม่ใช่ริบไว้ทั้งหมด

ส่งสัญญาและใบตรวจรับงานให้ทนายดูทาง LINE

เงินประกันผลงานคืออะไร

เงินประกันผลงาน (retention) คือเงินส่วนหนึ่งที่เจ้าของงานหักไว้จากค่างวดแต่ละงวด เช่น ร้อยละ 5 หรือร้อยละ 10 ตามที่สัญญากำหนด เพื่อเป็นหลักประกันว่าถ้างานชำรุดหลังส่งมอบ ผู้รับเหมาจะกลับมาแก้ไข เงินนี้ยังเป็นสิทธิของผู้รับเหมา เจ้าของงานเพียงถือไว้เป็นประกัน

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่มีมาตราที่พูดถึงเงินประกันผลงานโดยตรง สิทธิและหน้าที่ของทั้งสองฝ่ายจึงมาจากข้อสัญญาเป็นหลัก ประกอบกับหลักทั่วไปเรื่องจ้างทำของ

คืนเมื่อไร

ดูข้อสัญญาเรื่องเงินประกันผลงานเป็นอันดับแรก รูปแบบที่พบบ่อย เช่น

  • คืนเมื่อครบระยะรับประกันผลงาน เช่น 1 ปีหรือ 2 ปีนับแต่รับมอบงานงวดสุดท้าย
  • คืนภายในกี่วันหลังพ้นระยะรับประกัน และไม่มีความชำรุดค้างอยู่
  • คืนก่อนกำหนด ถ้าผู้รับเหมานำหนังสือค้ำประกันของธนาคารมาวางแทน (ถ้าสัญญาให้ทำได้)

ถ้าสัญญาไม่ได้เขียนวันคืนไว้ชัด ต้องตีความจากข้อสัญญาทั้งฉบับและข้อเท็จจริงของงาน กรณีนี้ควรให้ทนายความอ่านสัญญาก่อนทวงถาม

เจ้าของงานหักหรือไม่คืนได้ในกรณีไหน

  • งานชำรุดและผู้รับเหมายังไม่แก้: เจ้าของงานยึดหน่วงค่าจ้างไว้ได้จนกว่าจะแก้ไขหรือให้ประกันที่สมควร (มาตรา 599) แต่ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยว่าหน่วงไว้ได้เพียงพอสมควรกับความเสียหายจากงานที่ชำรุด ส่วนที่เกินต้องจ่าย (ฎีกาที่ 7088/2561)
  • สัญญาให้หักค่าปรับหรือค่าเสียหายจากเงินประกันผลงาน: ถ้าผู้รับเหมาผิดสัญญาจริง เช่น ส่งงานล่าช้าหรือทิ้งงาน เจ้าของงานหักตามสัญญาได้ แต่ถ้าค่าปรับสูงเกินส่วน ผู้รับเหมาขอให้ศาลลดได้ ตราบใดที่ยังไม่ได้ยอมจ่าย (อ่านค่าปรับรายวันสูงเกินไป ศาลลดได้ไหม)
  • ผู้รับเหมาไม่ได้ผิดสัญญา และไม่มีความชำรุดค้างอยู่: เจ้าของงานไม่มีเหตุยึดเงินไว้ เมื่อถึงกำหนดคืนตามสัญญา ต้องคืน

ข้ออ้างว่า “งานมีปัญหา” ต้องเป็นความชำรุดที่มีอยู่จริง และเจ้าของงานควรแจ้งให้ผู้รับเหมาเข้าแก้ไขภายในระยะรับประกัน ถ้าแจ้งเป็นหนังสือแล้วผู้รับเหมาไม่มาแก้ เจ้าของงานก็มีเหตุหักค่าซ่อมตามจริง

ฟ้องเรียกคืนได้ภายในกี่ปี

ค่าจ้างก่อสร้างโดยทั่วไปมีอายุความ (ระยะเวลาที่กฎหมายให้ฟ้องได้) 2 ปี (มาตรา 193/34 (1)) แต่เงินประกันผลงานต่างจากค่าจ้าง เพราะคู่สัญญาตั้งใจให้เป็นหลักประกันความเสียหาย มีแนวคำพิพากษาศาลฎีกาว่าเงินประกันผลงานไม่ใช่ค่าจ้าง จึงไม่อยู่ในอายุความ 2 ปี และอาจใช้อายุความทั่วไป 10 ปี (มาตรา 193/30) โดยเริ่มนับเมื่อเงินถึงกำหนดคืนตามสัญญา (มาตรา 193/12)

แม้กฎหมายให้เวลานาน ก็ไม่ควรรอ เพราะยิ่งช้า ยิ่งพิสูจน์ยากว่างานไม่มีความชำรุด และค่าจ้างงวดที่ยังค้างอยู่ด้วยกันอาจขาดอายุความ 2 ปีไปก่อน (อ่านเจ้าของงานไม่จ่ายค่างวด ผู้รับเหมาฟ้องได้ภายในกี่ปี)

ดอกเบี้ยเมื่อคืนช้า

ถ้าถึงกำหนดคืนแล้วเจ้าของงานไม่คืน เจ้าของงานผิดนัด ผู้รับเหมาเรียกดอกเบี้ยผิดนัดได้ ถ้าสัญญาไม่ได้กำหนดอัตราไว้ ปัจจุบันร้อยละ 5 ต่อปี (มาตรา 224 และมาตรา 7) ถ้าสัญญากำหนดวันคืนไว้แน่นอนตามปฏิทิน ผิดนัดทันทีเมื่อเลยวันนั้น ถ้าไม่ได้กำหนดวันไว้ ต้องทวงถามก่อน (มาตรา 204)

ควรทำอะไรตอนนี้

  1. หาข้อสัญญาเรื่องเงินประกันผลงาน หักร้อยละเท่าไร คืนเมื่อไร มีเงื่อนไขอะไร และให้หักค่าปรับจากเงินนี้ได้หรือไม่
  2. รวมยอดเงินประกันที่ถูกหัก จากใบแจ้งหนี้หรือหลักฐานการรับเงินแต่ละงวด
  3. เก็บหลักฐานว่างานไม่มีความชำรุดค้าง เช่น ใบตรวจรับงาน รูปถ่ายวันส่งมอบ และหลักฐานว่าได้แก้ไขจุดที่เคยถูกแจ้งแล้ว
  4. ทวงถามเป็นหนังสือเมื่อถึงกำหนดคืน ระบุยอดและกำหนดเวลาคืน ทำหนังสือทวงคืนเงินประกันแบบออนไลน์ได้
  5. ถ้าเจ้าของงานอ้างว่างานชำรุดหรือหักค่าปรับ ขอรายละเอียดเป็นหนังสือ และโต้แย้งเป็นหนังสือถ้าไม่เห็นด้วย แล้วให้ทนายความตรวจก่อนรับเงินส่วนที่เหลือ

ให้ทนายช่วยดูเรื่องรับเหมาของคุณ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาสำหรับคดีใดคดีหนึ่ง ผลของแต่ละเรื่องขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและเอกสาร ควรปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจ

แชตกับทนาย โทรหาทนาย