แพ่ง

เจ้าของงานไม่จ่ายค่างวด ผู้รับเหมาฟ้องได้ภายในกี่ปี

ค่าจ้างก่อสร้างมีอายุความ 2 ปี หรือ 5 ปีถ้าเป็นงานเพื่อกิจการของผู้ว่าจ้าง นับแยกตามงวดจากวันที่ถึงกำหนดจ่าย การรับสภาพหนี้ทำให้นับใหม่ พร้อมเรื่องหยุดงาน งานเพิ่ม ดอกเบี้ย และศาลที่ต้องฟ้อง

โดย ทีมทนายความ ทนายโซเชียล··อ่าน 5 นาที
เจ้าของงานไม่จ่ายค่างวด ผู้รับเหมาฟ้องได้ภายในกี่ปี

คำตอบสั้น: ผู้รับเหมาที่ฟ้องเรียกค่าจ้างก่อสร้าง โดยทั่วไปมีอายุความ 2 ปี แต่ถ้างานนั้นทำเพื่อกิจการของผู้ว่าจ้างเอง เช่น รับเหมาช่วงจากผู้รับเหมาหลัก หรือสร้างอาคารที่ผู้ว่าจ้างใช้ทำธุรกิจ อายุความเป็น 5 ปี นับจากวันที่ค่างวดนั้นถึงกำหนดจ่าย ถ้าเจ้าของงานทำหนังสือรับว่ายังค้าง หรือจ่ายมาบางส่วน อายุความเริ่มนับใหม่

ส่งสัญญาและใบส่งมอบงานให้ทนายดูทาง LINE

อายุความ 2 ปี หรือ 5 ปี

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/34 (1) ให้ผู้ประกอบการค้า ผู้ประกอบหัตถกรรม หรือช่างฝีมือ ที่เรียก “ค่าการงานที่ได้ทำ” มีอายุความ (ระยะเวลาที่กฎหมายให้ฟ้องได้) 2 ปี เว้นแต่เป็นงานที่ทำเพื่อกิจการของลูกหนี้เอง กรณีนั้นอายุความเป็น 5 ปี (มาตรา 193/33 (5))

  • 2 ปี: เช่น สร้างหรือต่อเติมบ้านให้เจ้าของอยู่เอง
  • 5 ปี: งานที่ผู้ว่าจ้างนำไปใช้ในธุรกิจของตน เช่น ผู้รับเหมาหลักจ้างช่วงให้มุงหลังคาอาคารที่ตนรับเหมามา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าอายุความ 5 ปี (ฎีกาที่ 5201/2549) หรือสร้างอาคารที่ผู้ว่าจ้างใช้ค้าขายหรือให้เช่า

เส้นแบ่งระหว่าง 2 ปีกับ 5 ปีขึ้นกับข้อเท็จจริงว่าผู้ว่าจ้างนำงานไปใช้ทำอะไร ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถือกำหนด 2 ปีไว้ก่อน

เงินประกันผลงาน (retention) ที่ถูกหักไว้จากค่างวด เป็นคนละเรื่องกับค่าจ้าง อ่านเงินประกันผลงาน เรียกคืนเมื่อไร

เริ่มนับอายุความเมื่อไร

อายุความเริ่มนับตั้งแต่วันที่เรียกเงินได้ (มาตรา 193/12) ค่าจ้างต้องจ่ายเมื่อรับมอบงาน ถ้าสัญญาแบ่งงานและค่าจ้างเป็นงวด ต้องจ่ายค่าจ้างของงวดนั้นเมื่อรับมอบงานงวดนั้น (มาตรา 602)

  • ค่างวดแต่ละงวดจึงมีวันเริ่มนับของตัวเอง งวดแรก ๆ อาจใกล้ขาดอายุความก่อนงวดหลัง
  • ถ้าสัญญาเขียนว่าจ่ายภายในกี่วันหลังส่งใบแจ้งหนี้หรือหลังตรวจรับ ให้นับจากวันครบกำหนดนั้น ศาลฎีกาเคยนับอายุความจากวันครบกำหนดชำระเงินหลังส่งมอบงานงวดสุดท้าย (ฎีกาที่ 5201/2549)
  • เก็บใบส่งมอบงานและใบตรวจรับงานทุกงวดไว้ เพราะเป็นหลักฐานว่าเงินถึงกำหนดจ่ายวันไหน

ทำอย่างไรให้อายุความเริ่มนับใหม่

อายุความสะดุดหยุดลง เมื่อเจ้าของงานรับสภาพหนี้ (ยอมรับว่ายังเป็นหนี้) ต่อผู้รับเหมา เช่น (มาตรา 193/14 (1))

  • ทำหนังสือรับว่ายังค้างค่าจ้างเท่าไร
  • จ่ายเงินมาบางส่วน หรือจ่ายดอกเบี้ย
  • ให้ประกัน หรือทำการใดที่แสดงชัดว่ายอมรับหนี้

เมื่ออายุความสะดุดหยุดลง เวลาที่ผ่านมาไม่นับ ให้เริ่มนับอายุความใหม่ (มาตรา 193/15) ข้อควรระวัง: การส่งหนังสือทวงถามอย่างเดียวไม่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ถ้าใกล้ครบกำหนดแล้วยังตกลงกันไม่ได้ ต้องฟ้องคดี

เจ้าของงานไม่จ่ายค่างวด หยุดงานได้ไหม

สัญญารับเหมาเป็นสัญญาต่างตอบแทน (ต่างฝ่ายต่างมีหน้าที่ต่อกัน) มาตรา 369 ให้คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ยอมชำระหนี้ของตนจนกว่าอีกฝ่ายจะชำระหนี้ได้ แต่ใช้ได้เฉพาะเมื่อหนี้ของอีกฝ่ายถึงกำหนดแล้ว ในทางปฏิบัติ

  • ตรวจให้แน่ว่าค่างวดนั้นถึงกำหนดจ่ายจริงตามสัญญา และงานงวดนั้นส่งมอบครบแล้ว
  • ถ้างานงวดนั้นมีความชำรุด เจ้าของงานมีสิทธิยึดหน่วงค่าจ้างไว้ได้จนกว่าจะแก้ไข (มาตรา 599) แต่หน่วงได้เพียงพอสมควรกับความเสียหายจากงานที่ชำรุด ไม่ใช่ไม่จ่ายเลยทั้งหมด (ฎีกาที่ 7088/2561)
  • ก่อนหยุดงาน ควรมีหนังสือแจ้งเจ้าของงานว่าค้างค่างวดใด จำนวนเท่าไร และจะหยุดงานจนกว่าจะได้รับเงิน ถ้าหยุดเฉย ๆ อาจถูกกล่าวหาว่าทิ้งงาน
  • ถ้าต้องการเลิกสัญญา ต้องบอกกล่าวให้จ่ายภายในเวลาที่สมควรก่อน ถ้ายังไม่จ่ายจึงบอกเลิกสัญญาได้ (มาตรา 387)

งานเพิ่มนอกสัญญา เรียกเงินได้ไหม

งานเพิ่มไม่ได้รวมอยู่ในราคาเดิมโดยอัตโนมัติ ผู้รับเหมาต้องพิสูจน์ว่าเจ้าของงานสั่งหรือตกลงให้ทำ ศาลฎีกาเคยให้ผู้ว่าจ้างจ่ายค่าวัสดุและค่าแรงงานเพิ่ม แม้สั่งด้วยวาจา เพราะมีพยานว่าวิศวกรควบคุมงานได้ตรวจและลงชื่อย่อในรายการวัสดุไว้ และฝ่ายผู้ว่าจ้างไม่มีพยานหักล้าง และเมื่อสร้างเสร็จและส่งมอบงานแล้ว ผู้ว่าจ้างต้องจ่ายในเวลารับมอบงานโดยไม่ต้องทวงถามอีก (ฎีกาที่ 1383/2553)

ทางที่ปลอดภัยคือ ทำใบสั่งงานเพิ่มหรือบันทึกแนบท้ายสัญญาที่ระบุรายการและราคา ให้เจ้าของงานลงชื่อก่อนลงมือทำ อย่างน้อยควรมีข้อความแชทที่ยืนยันรายการและราคาไว้

ดอกเบี้ย และศาลที่ต้องฟ้อง

  • ดอกเบี้ยผิดนัด: ถ้าสัญญาไม่ได้กำหนดอัตราไว้ ปัจจุบันคิดได้ร้อยละ 5 ต่อปี (มาตรา 224 และมาตรา 7) ถ้าสัญญากำหนดวันจ่ายไว้แน่นอนตามปฏิทิน เจ้าของงานผิดนัดทันทีเมื่อเลยวันนั้น ถ้าไม่ได้กำหนดวันไว้ ต้องทวงถามก่อน (มาตรา 204)
  • ฟ้องเจ้าของบ้านที่สร้างอยู่เอง: ถ้าผู้รับเหมารับงานเป็นอาชีพ เรื่องนี้อาจเป็นคดีผู้บริโภค ผู้รับเหมาต้องฟ้องที่ศาลที่เจ้าของบ้านมีภูมิลำเนา (ที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน) เพียงแห่งเดียว (พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 มาตรา 17)
  • คดีทั่วไป: ฟ้องได้ที่ศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนา หรือศาลที่มูลคดีเกิด เช่น สถานที่ทำสัญญา ควรให้ทนายความตรวจว่าศาลใดมีเขตอำนาจ

ควรทำอะไรตอนนี้

  1. ทำตารางค่างวดที่ค้าง แต่ละงวดส่งมอบวันไหน ถึงกำหนดจ่ายวันไหน และจ่ายมาแล้วเท่าไร เพื่อดูว่างวดไหนใกล้ขาดอายุความ
  2. รวบรวมหลักฐาน สัญญา ใบเสนอราคา ใบส่งมอบงาน ใบตรวจรับ ใบสั่งงานเพิ่ม รูปหน้างาน และแชทที่ตกลงกัน
  3. ทวงถามเป็นหนังสือ ระบุยอดและกำหนดเวลาจ่าย ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ ทำหนังสือทวงถามให้ชำระหนี้แบบออนไลน์ได้
  4. ถ้าเจ้าของงานยอมรับยอด ขอให้ทำหนังสือรับสภาพหนี้ เพื่อให้อายุความเริ่มนับใหม่
  5. อย่าหยุดงานหรือขนเครื่องมือออกโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือ และให้ทนายความตรวจก่อนว่าเรามีสิทธิหยุดงานหรือเลิกสัญญาแล้วหรือยัง

ให้ทนายช่วยดูเรื่องรับเหมาของคุณ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาสำหรับคดีใดคดีหนึ่ง ผลของแต่ละเรื่องขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและเอกสาร ควรปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจ

แชตกับทนาย โทรหาทนาย